Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!
Katalog

Logowanie
Home Typy technik drukarskich

Typy Technik Drukarskich

Aby wyjaśnić poszczególne typy drukarskie warto zapoznać się z kolejnymi etapami produkcji poligraficznej opracowane na podstawie normy ISO 12637:

  • przygotowanie do druku

przygotowanie: projektowanie, przygotowanie i obróbka obrazu, reprodukcja obrazu, wykonanie próbki

montaż obrazu: impozycja i wykonanie próbki

wykonanie formy drukowej: w technice analogowej lub cyfrowej

  • drukowanie
    • bezfarbowe
      • fotochemiczne: halogenkami srebra, diazoniowe
      • termochemiczne: bezpośrednie termiczne
      • elektrochemiczne: wyładowaniami iskrowymi
    • bezformowe
      • ink-jet: ciągły, kropla na żądanie
      • termotransferowe: z nośnikiem woskowym, termosublimacyjne
      • elektrostatyczne: elektrograficzne, elektrofotograficzne, strumieniem elektronów, magnetograficzne
    • z formą
      • wypukłe: fleksograficzne, typograficzne, typooffsetowe
      • płaskie: litograficzne, offsetowe
      • wklęsłe: miedzioryt, staloryt
      • farboprzenikalne: sitodrukowe, risograficzne
  • etap końcowy
    • obróbka introligatorska
    • uszlachetnianie druku
    • spedycja

Jako numizmatyków interesuje nas część poświęcona drukowaniu z formą. Trzy pierwsze pozycje były lub są wykorzystywane przez drukarnie banknotów. Najważniejszą cechą rozróżniającą te typy jest sposób nakładania farby na papier.

Druk wypukły powstaje przez nałożenie farby na wystające części matrycy i przyłożenie jej do arkusza papieru. Do technik druku wypukłego zaliczamy fleksografię, typografię oraz typooffset. Główną różnicą w tych trzech formach druku jest sposób przenoszenia farby na podłoże drukowe. W fleksografii stosuje się elastyczną, wypukłą formę najczęściej z polimeru, umożliwia ona nakładanie farby na nierówną powierzchnię. Dla różnych podłoży drukowych ta technika jest najbardziej uniwersalna jednak nie stosuje się jej przy produkcji banknotów. W tym celu korzysta się z typografii gdzie farba zostaje przeniesiona bezpośrednio z formy na podłoże. Formę wykonuje się z takich materiałów jak drewno (drzeworyt), linoleum (linoryt), metal (metaloryt). Krańce rysunku mogą być postrzępione i ciemniejsze. Dzieje się tak poprzez wyciskanie farby na zewnątrz elementu przylegającego. Dostrzec to możemy na powiększeniu banknotu 100 złotowego z 1940 r. lub na 250 tysiącach marek polskich z 1923 r. pokazującego słabą jakość druków tego typu na początku XX w. Typografia jest jedną z najstarszych technik druku. Trzecim typem druku jest typooffset – zmodyfikowana typografia gdzie farbę z formy typograficznej przenosi się na gumę offsetową i dopiero wtedy na podłoże drukarskie. Technika ta jest również nazywana suchym offsetem.


Druk płaski powstaje poprzez naniesienie farby na płaską powierzchnię, odpowiednio przygotowaną (zarysowana część przyjmuje farbę, natomiast pozostała powierzchnia pokryta zostaje substancją oleofobową) i odciśnięcie jej na podłożu drukarskim. Pierwszym rodzajem druku płaskiego jest litografia. Jak sama nazwa wskazuje chodzi o kamień, który pierwotnie służył za matrycę druku. Ze względu na kruchość tego materiału korzystano również z płyt aluminiowych — algrafia i płyt cynkowych — cynkografia. Przykładem tego typu druku jest banknot 100 marek polskich z 1919 r.

 


Drugi typ druku płaskiego – druk offsetowy jest modyfikacją litografii. Odkryto go przypadkiem, podczas druku pracownik nie włożył czystej kartki papieru i rysunek z kamienia litograficznego odbił się na dociskającej gumie. Po zrobieniu kolejnej odbitki rysunek z gumy powielił się na drugiej stronie. Okazało się, że taki druk jest wyraźniejszy i czystszy, a żywotność płyt o wiele dłuższa. Nowoczesne maszyny do druku offsetowego pozwalają na jednoczesny druk w kilku kolorach z obu stron arkusza. Przykładem niech będzie tutaj banknot 1000 złotowy z 1965 r. Aktualnie offset w połączeniu z wklęsłodrukiem stanowi podstawową technikę druku banknotów.

Druk wklęsły polega na tym, że miejsca drukujące są położone poniżej miejsc niedrukujących. Farba drukowa pokrywa najpierw całą formą drukową, po czym z miejsc niedrukujących jest zabierana raklem, a następnie farba pozostawiona w zagłębieniach jest przenoszona na podłoże drukowe. Do tego typu druku zaliczamy miedzioryt, który jest najstarszą techniką drukarską w metalu, znaną już w XV w. Tutaj właśnie miedziana płyta służy do wykonania matrycy. Odbitka z takiej matrycy charakteryzuje się cienką ostro zakończoną kreską. Jako przykład podam najstarsze polskie banknoty Insurekcji Kościuszkowskiej.

Drugą odmianą tego typu druku jest staloryt – zamiast miedzi wykorzystuje się płytkę stalową. Wykonanie rysunku stalorytniczego jest trudniejsze niż miedziorytniczego ze względu na twardość materiału i praktyczny brak możliwości poprawy. Na poniższym przykładzie banknotu 500 złotowego z 1948 r. doskonale widać zastosowanie stalorytu, rysunek jest wyraźnie grubszy w środkowej części linii i delikatny na krawędziach.

Bibliografia:

- Miłczak Cz. „Katalogu Banknotów Polskich

- Wikipedia

Poprawiony (wtorek, 26 lipca 2011 14:44)